Over verantwoordelijkheid nemen, ruimte laten en wat er verandert wanneer je niet alles zelf blijft dragen
“Het is aan mij. Het is altijd aan mij.”
Ik hoor het regelmatig.
Bij mensen die veel verantwoordelijkheid dragen, die gewend zijn om vooruit te denken, die zien wat er nodig is en daar ook naar handelen. Mensen die het niet laten liggen, maar oppakken.
Op het eerste gezicht lijkt dat een kracht.
En dat is het ook.
Tot het dat niet meer is.
Hoe ontstaat het gevoel dat alles bij jou ligt
Wanneer je gewend bent om dingen te dragen, wordt dat op een bepaald moment vanzelfsprekend.
Je ziet wat er moet gebeuren en doet het. Je wacht niet af, je neemt initiatief, je zorgt dat het vooruitgaat. Vaak zonder dat iemand erom vraagt.
En meestal werkt dat.
Je krijgt dingen in beweging, je creëert resultaat, je wordt gezien als iemand die het oppakt.
Maar ergens onderweg verschuift er iets.
Wat eerst een keuze was, wordt een automatisme.
Wat gebeurt er wanneer je blijft dragen
Als jij de leiding blijft nemen, hoeft een ander minder te doen.
Niet omdat die ander dat niet kan, maar omdat het al gebeurt.
Zonder dat je het bedoelt, neem je ruimte in die anders door iemand anders ingevuld zou worden.
En daar ontstaat iets wat verwarrend kan zijn.
Je doet veel, maar krijgt er niet altijd voor terug wat je verwacht.
Je neemt verantwoordelijkheid, maar voelt je alleen staan.
Je blijft geven, maar mist betrokkenheid van de ander.
Waarom dit spanning geeft in relaties
In werk, maar ook daarbuiten, werkt dit door.
Wanneer jij blijft sturen, hoeft de ander dat niet te doen. Wanneer jij blijft oplossen, hoeft de ander niet te zoeken. Wanneer jij blijft dragen, hoeft de ander niets op te nemen.
Dat lijkt efficiënt.
Maar het heeft een effect.
De ander haakt minder aan.
Of wacht af.
Of voelt zich minder nodig.
En jij voelt je ondertussen steeds meer alleen in wat je doet.
Waarom het zo moeilijk is om het anders te doen
Het lastige is dat dit gedrag je vaak ver heeft gebracht.
Je hebt geleerd dat initiatief nemen werkt, dat verantwoordelijkheid nemen loont, dat doorgaan je vooruithelpt.
Dus waarom zou je dat loslaten?
Vertragen voelt niet logisch.
Ruimte laten voelt alsof je iets laat liggen.
Niet ingrijpen voelt alsof je het uit handen geeft.
En toch zit juist daar de beweging.
Wat gebeurt er wanneer je ruimte laat
Op het moment dat jij een stap terugzet, verandert er iets.
Niet meteen.
Niet altijd zichtbaar.
Maar er ontstaat ruimte.
Voor iemand anders om op te staan.
Om initiatief te nemen.
Om iets op te pakken.
Dat vraagt vertrouwen.
Niet alleen in de ander, maar ook in jezelf.
Wat kan je jezelf afvragen
Wanneer je merkt dat alles bij jou lijkt te liggen, kan je jezelf een eenvoudige vraag stellen.
Doe ik dit omdat het nodig is, of omdat ik het gewend ben?
En als je daar eerlijk naar kijkt, volgt vaak een tweede vraag.
Wat gebeurt er als ik dit even niet doe?
Tot slot
Het is niet zo dat je minder betrokken moet zijn.
Maar misschien wel anders.
Niet alles hoeft door jou gedragen te worden.
Soms zit de beweging niet in meer doen, maar in even laten.
En kijken wat er dan ontstaat.
Sofie Varrewaere (51) is executive coach en gedragsdeskundige. Zij werkt met bestuurders, ondernemers en senior leiders rond leiderschap, organisatiegedrag en stakeholderdynamiek. In haar werk combineert zij psychologie met de realiteit van organisaties, ondernemerschap en machtssystemen. Ze is coauteur van het boek Van keukentafel naar boardroom (en weer terug).
Leave a Reply