Over wat er gebeurt wanneer je blijft doorgaan en waarom vertragen soms precies is wat nodig is
Ze zit tegenover me. Gefrustreerd. Tranen dichterbij dan een lach
“Ze nemen niet eens de tijd om me te leren kennen,” zegt ze. “Ik krijg alleen maar negatieve feedback. Het voelt als een steek in de rug.”
Ik hoor haar. En tegelijk zie ik wat er gebeurt.
Ik heb de mails gelezen, de toon, de spanning. En hoe ze, dag na dag, steeds verder naar voren leunt. Zelfs in deze sessie. Ze praat en blijft praten. Ik onderbreek. Nog eens. En nog eens. Niet om haar stil te krijgen, maar om er überhaupt tussen te komen. Om ruimte te maken.
Stop
Misschien herken je dit. Iemand die altijd “aan” staat. Altijd vooruit beweegt. Altijd bezig is. Zoveel dat er nauwelijks nog ruimte overblijft voor iets of iemand anders.
Dat kan een collega zijn, een leidinggevende, iemand in je team. Of misschien herken je er iets van bij jezelf.
Wat de omgeving ziet
Van binnen voelt het vaak als inzet, betrokkenheid en verantwoordelijkheid. Van buiten ziet het er anders uit.
De omgeving ziet iemand die veel ruimte inneemt, weinig lijkt te luisteren en snel reageert. Iemand die overal iets aan toevoegt, ook wanneer dat niet nodig is. Soms scherp, soms defensief. En voor de ander kan dat vermoeiend zijn. Niet omdat de intentie verkeerd is, maar omdat er weinig ruimte overblijft.
Wat er eigenlijk gebeurt
Dit gaat zelden over onwil. Het is eerder iets wat er langzaam insluipt.
Hoe meer druk iemand voelt, hoe meer die naar voren gaat leunen. Harder werken, meer doen, meer bijdragen. Om het beter te maken. Om het goed te doen. Om gezien te worden. En juist daar ontstaat iets wat tegenwerkt.
De cirkel waar je in terechtkomt
Meer doen leidt niet altijd tot beter resultaat. Soms juist tot het tegenovergestelde. De omgeving reageert. Vaak met afstand of met negatieve feedback. En dat voelt als afwijzing. Dus je doet nog meer. Probeert het nog beter te doen. En zo ontstaat een cirkel die zichzelf in stand houdt.
Wat je hier gebracht heeft
Veel van dit gedrag heeft je ook iets opgeleverd. Je bent snel, betrokken en neemt verantwoordelijkheid. Waarschijnlijk heeft dat je ver gebracht. Daarom is het zo lastig om iets anders te doen. Want vertragen voelt niet logisch. Niet veilig. Soms zelfs verkeerd.
En toch ligt daar de beweging
Soms vraagt een situatie niet om meer, maar om minder. Niet om sneller, maar om langzamer. Niet om toevoegen, maar om ruimte laten. Dat voelt onnatuurlijk. En toch is het vaak precies wat nodig is.
Wat je kan proberen
Wanneer je merkt dat je vastloopt, stop dan even. Niet als trucje, maar echt.
Leun achterover. Zeg even niets. Kijk wat er gebeurt. Niet omdat de ander gelijk heeft, maar omdat wat je nu doet niet brengt wat je zoekt.
Tot slot
Soms zit de verandering niet in meer doen, maar in even niets doen. Niet omdat je opgeeft, maar omdat je ruimte maakt.
Voor de ander. En voor jezelf.
Sofie Varrewaere (51) is executive coach en gedragsdeskundige. Zij werkt met bestuurders, ondernemers en senior leiders rond leiderschap, organisatiegedrag en stakeholderdynamiek. In haar werk combineert zij psychologie met de realiteit van organisaties, ondernemerschap en machtssystemen. Ze is coauteur van het boek Van keukentafel naar boardroom (en weer terug).